Kentsel Dönüşüm Süreci Nedir?
Kentsel dönüşüm, şehirlerdeki riskli yapıların yenilenmesi, yaşam kalitesinin artırılması ve modern, güvenli yaşam alanlarının oluşturulması amacıyla uygulanan kapsamlı bir yenileme sürecidir. Deprem kuşağında bulunan Türkiye’de kentsel dönüşüm, yalnızca estetik bir yenileme değil; can ve mal güvenliğini sağlamaya yönelik hayati bir ihtiyaçtır.
Kentsel dönüşüm süreci, yasal çerçeveye uygun olarak belirli aşamalarla ilerler ve hem bireysel hem toplumsal fayda sağlamayı amaçlar.
1. Riskli Yapının Tespiti
Dönüşüm süreci, binanın “riskli yapı” olup olmadığının tespit edilmesiyle başlar.
Bu işlem, Çevre Şehircilik Bakanlığı tarafından lisanslandırılmış kurum ve kuruluşlar tarafından yapılır.
Bina analiz edilir, numuneler alınır ve laboratuvar sonuçlarına göre binanın güvenli olup olmadığı belirlenir.
Riskli çıkan binalar, resmî olarak dönüşüm sürecine dahil edilir.
2. Tahliye ve Yıkım Süreci
Riskli yapı kararı kesinleştikten sonra bina sakinlerine tahliye için süre tanınır.
Bu aşamada:
- Kiracılar ve ev sahipleri bilgilendirilir,
- Taşınma süreci planlanır,
- Belediye veya ilgili kurumlar yıkım takvimini oluşturur.
Yıkım işlemi kontrollü şekilde gerçekleştirilir ve enkaz bertarafı yapılır.
3. Yeni Projenin Planlanması
Yıkım sonrası aynı parsel üzerinde yeni yapının tasarımı yapılır.
Bu aşamada:
- Mimar ve mühendisler proje çizer,
- Deprem yönetmeliklerine uygun statik hesaplar hazırlanır,
- Kat planları, sosyal alanlar, otopark ve çevre düzeni projelendirilir.
Modern, güvenli ve sürdürülebilir bir yapı için tüm teknik detaylar bu aşamada şekillenir.
4. Finansman ve Sözleşme Aşaması
Kentsel dönüşümde finansmanın doğru yönetilmesi büyük önem taşır.
Bu süreçte:
- Müteahhit seçimi yapılır,
- Hak sahipleri ile yüklenici firma arasında sözleşme imzalanır,
- Devletin sunduğu kredi, kira yardımı ve faiz desteği gibi avantajlar değerlendirilir.
Projenin maliyeti, teslim süresi ve teknik şartları bu sözleşmede netleştirilir.
5. İnşaat ve Uygulama Süreci
Sözleşme sonrası inşaat başlar.
Bu aşama en kritik ve zaman alan bölümdür.
Yapılan çalışmalar:
- Temel kazısı ve zemin etüdü,
- Betonarme taşıyıcı sistemin oluşturulması,
- Tesisat, yalıtım, dış cephe, iç mimari uygulamaları.
Tüm süreç, düzenli teknik kontroller ve denetimler eşliğinde ilerler.
6. Teslim ve İskân Aşaması
İnşaat tamamlandığında yapı denetimleri yapılır ve tüm kriterler sağlanıyorsa iskân (oturma izni) verilir.
Sonrasında:
- Daireler hak sahiplerine teslim edilir,
- Ortak alanlar devreye alınır,
- Çevre düzenlemesi tamamlanır.
Böylece hem güvenli hem modern bir yaşam alanı ortaya çıkar.
